Kayseri'de Kentsel Dönüşüm Hakları: Riskli Yapı Tespiti ve Yıkım Süreci
Kayseri'de yaşanan hızlı nüfus artışı ve imar faaliyetlerinin sonucu olarak kentsel dönüşüm projelerine sıklıkla rastlanmaktadır. Riskli yapı tespiti, yıkım kararı ve müteahhit sözleşmeleri hakkında net bir anlayış sahibi olmak, bu süreçte yaşayabileceğiniz hukuki sorunları minimuma indirmek açısından çok önemlidir.
Riskli Yapı Tespiti Nedir?
Riskli yapı, deprem veya diğer doğal afetler karşısında can ve mal güvenliğini tehdit eden yapılardır. Kayseri, deprem risk haritasında orta-yüksek risk alanında yer almakta olup, riskli yapı tespitleri sık yapılmaktadır.
Riskli Yapı Tespitinin Yapılma Süreci
Riskli yapı tespiti, ilgili belediyelerin veya Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından yapılan şiddetli hasarlı yapı tespitleri, ön değerlendirme raporları veya detaylı yapı inceleme raporları aracılığıyla gerçekleştirilir.
- İnşaat Mühendisi tarafından teknik inceleme yapılması
- Tespit raporunun hazırlanması
- Rapor sonuçlarının bildirilmesi
- İtiraz süresi ve itiraz prosedürü
Riskli Yapı Tespit Sonuçlarına Karşı Haklarınız:
• Tespit raporunun bildirilmesinden sonra itiraz etme hakkı (30 gün)
• Bağımsız mühendis raporu sunma hakkı
• Yeniden inceleme talep etme hakkı
• Tespit raporunun iptali için yargı yolu
Yıkım Kararı Süreci ve Sonuçları
Riskli olarak tespit edilen bir yapı için belediye tarafından yıkım kararı alınabilir. Bu karar yapının mal sahibine bildirilir ve belirli bir süre içinde yapının yıkılması gerekmektedir.
Yıkım Kararının Gündeme Alınması
Yıkım kararı, riskli yapı tespitinin tamamlandıktan sonra ve itiraz süresi bitikten sonra belediye tarafından alınmaktadır. Mal sahiplerinin bu karara karşı yasal itiraz hakları vardır.
Yıkımın Gerçekleştirilmesi
Mal sahibi belirtilen süre içinde yapıyı yıkmazsa, belediye tarafından yıkım işlemi başlatılır. Yıkım maliyeti mal sahibine yüklenir ve belediye tarafından tahsilat yapılabilir.
Müteahhit Sözleşmeleri ve Hak Sahipliği
Kentsel dönüşüm projelerinde genellikle mal sahibi ile müteahhit arasında sözleşmeler yapılmaktadır. Riskli yapı sahipleri, komplikasyonsuz yıkım yerine imar hakkını müteahhide devretme yoluna gidebilirler.
Müteahhitle Yapılacak Sözleşmede Yer Alması Gereken Hususlar
- Mevcut yapının yıkım maliyetleri ve sorumluluğu
- Yeni yapılacak binanın özellikleri ve inşaat süresi
- Mal sahibinin dairesinin özellikleri ve konumu
- Ödeme planı ve güvenceleri
- Gecikme cezaları ve müeyyideler
- Uyuşmazlık çözümü yolları
Müteahhit Sözleşmesi İmzalamadan Önce Kontrol Listesi:
1. Müteahhitin sicil ve referanslarını kontrol edin
2. Sözleşmeyi bir hukuk avukatına inceleyebilmesi için verin
3. Verilen daire sayısı, büyüklüğü ve konumunu yazılı olarak teyit edin
4. Gecikmeler için tazminat koşullarını açıkça belirleyin
5. Banka teminat veya sigorta şartlarının yer aldığından emin olun
Hak Sahipliğinin Belirlenmesi
Kentsel dönüşüm projelerinde hak sahipliğinin doğru bir şekilde belirlenmesi, yapılan sözleşmelerin ve sonraki tazminat talepleri açısından çok önemlidir. Bina oturum raporları ve imar durumları itibaren, her hak sahibi belirli bir pay almaya hak kazanır.
Hak Sahiplerinin Belirlenmesine İlişkin Yasal İlkeler
Tapu kayıtlarında tescil edilmiş olan hak sahipleri, tapu müdürlüğü tarafından belirlenen pay oranlarına göre yeni binada da aynı oranında pay almaya hak kazanırlar. Eski binanın değeri ve yeni binanın değeri arasındaki fark, hak sahipliği ile ilgili hukuki tartışmalara neden olabilir.
İtiraz Etme Hakları ve Yargı Yolları
Riskli yapı tespitine veya yıkım kararına katılmayan mal sahipleri, bunlara karşı yasal yollarla itiraz edebilirler. İtiraz süresi ve mahkeme yollarının bilinmesi, hak kayıplarını engellemek açısından kritik önem taşır.
- 30 günlük itiraz süresi içinde idari itiraza başvurulabilir
- İdari itiraz başarısız olması durumunda idare mahkemesine başvurulabilir
- Riskli yapı tespit raporunun yanlış olduğunun ispatlanması halinde davadan kazanılabilir
Kentsel Dönüşüm Hakkında Hukuki Danışmanlık mı İhtiyacınız Var?
Riskli yapı, yıkım kararı veya müteahhit sözleşmesinde haklarınızı korumak çok önemlidir.